Opstellingen

Een ouder/kind-opstelling kan je helpen met vragen waarop je het antwoord schuldig moet blijven. Het gaat dan om vragen zoals: Waarom slaapt mijn kind slecht? Waar is mijn kind bang voor? Waarom heeft mijn kind woede-uitbarstingen? Een opstelling geeft je inzicht in hoe je kind de dingen ervaart en wat je kind nodig heeft van jou en zijn omgeving. Het geeft je een inkijk in de belevingswereld van je kind.

Jij en je kind kunnen flink lijden onder problemen of lastige vraagstukken waar je in de opvoeding onvermijdelijk tegenaan loopt. Daarin zijn jullie geen uitzondering. Tegelijkertijd zijn tegenslagen nodig om op persoonlijk vlak te groeien. Wie de oorzaken kent en inziet wat zijn kind nodig heeft, kan beter inspelen op lastige situaties. Dit komt de relatie tussen jou en je kind ten goede.

Praktisch

Een opstelling bestaat uit een groep representanten, een opsteller (In dit geval de ouder) en een of twee therapeuten (in totaal vijf tot tien personen). De opsteller formuleert een zin waarin hij een vraag of wens uit met betrekking tot zijn kind. Elk woord uit de zin koppelt de opsteller aan een persoon uit de groep, een representant. Hij geeft die representant een plaats in de ruimte en al snel ontstaat interactie. De representanten krijgen gevoelens, beelden en gedachten passend bij de vraag of wens van de opsteller en zijn situatie. Belangrijke elementen in het probleem van de opsteller worden helder.

Doeltreffend

In een opstelling zul je ervaren dat er rake dingen worden gezegd. De antwoorden op je vraag worden als een toneelstuk aan je getoond en zijn misschien nieuw voor je maar vaak ook herkenbaar. Je zult merken dat het prettig is om met anderen te zijn. Er ontstaat binnen de groep in korte tijd respect voor elkaar en verbondenheid. De ervaring leert dat je erop kunt vertrouwen dat bepaalde inzichten en overtuigingen wezenlijk veranderen. Je begrijpt je kind en wat er in hem omgaat beter. Dit komt de opvoeding en de relatie met je kind ten goede. Sommige elementen begrijp je misschien niet op het moment van de opstelling. Deze worden dan vaak een tijd later duidelijk.

Theorie

Ouders zijn telkens weer verrast door hetgeen zich in een opstelling voordoet. Het verbaast hen dat wildvreemden zulke treffende uitspraken doen. Ze reageren vaak in de trant van: ‘Ja, zo doe ik’ of ‘Zo zegt mijn kind dat inderdaad’. De bedenker van de traumaopstellingen, prof. dr. Franz Ruppert, wijdt dat aan spiegelneuronen die in het menselijk brein voorkomen. Die zorgen ervoor dat we andermans gedrag en gevoel overnemen. Anderen menen dat een collectief bewustzijn bestaat, zogenaamde morfische velden. Deze morfische velden zouden bijvoorbeeld trekvogels hun weg naar het Zuiden helpen vinden.

Trauma’s en overlevingsstrategieën

Er doen zich in elk mensenleven gebeurtenissen voor die indruk maken en lastig te verwerken zijn. Om te overleven ontwikkel je bepaald gedrag, jouw overlevingsstrategie. Telkens als iemand de oude pijn, het trauma, oproept, reageer je met jouw overlevingsstrategie. Die was toen nuttig maar nu vaak niet meer. Een ouder/kind-opstelling legt trauma’s en overlevingsstrategieën bloot, van je kind maar ook van jezelf. In een opstelling waarin representanten andere familieleden vertegenwoordigen, kan ook duidelijk worden dat de oorzaak van problemen generaties terug ligt. Je gaat je gevoelens beter begrijpen. Je leert je automatismen herkennen en kunt ze veranderen. Vaak zijn situaties complex en maakt een opstelling slechts een deel van het probleem duidelijk.

Therapeute

Jouw therapeute begeleidt het proces, eventueel ondersteund door een collega. Zij zorgt voor een veilige omgeving waarbij duidelijke regels gelden. De therapeute stelt vragen en doet suggesties om het proces op gang te houden. Zij luistert zorgvuldig, kijkt, interpreteert, legt uit en checkt of de deelnemer zich herkent.

Meedoen

Voel je welkom om deel te nemen aan een opstelling. Dat kan als opsteller of als representant. Veel mensen vinden het prettig om eerst mee te doen als representant voordat zij zelf een vraag inbrengen. Ook als representant leer je veel over jezelf en situaties. Je kunt ervoor kiezen alleen te komen of samen met je partner of een familielid. Je bent eveneens welkom als toeschouwer waarbij je buiten de kring plaatsneemt. Verder is het mogelijk om eenmalig een opstelling te doen. Ook kan een opstelling onderdeel uitmaken van een uitgebreidere therapie. Een eenmalige opstelling wordt voorafgegaan door een telefonisch gesprek met de therapeute. Naar behoefte is er in de week na de opstelling opnieuw telefonisch contact om vragen die na de opstelling ontstaan zijn, beantwoord te krijgen. Dit is bij de kosten van de opstelling inbegrepen.

Aanmelden

Voor meer informatie of om je aan te melden, kun je contact opnemen met Elke Wichers, telefoon: 06 20268125, e-mail praktijk@elkewichers.nl

Voorbereiding

De therapeute organiseert de ouder/kind-opstelling. In een (telefonisch) gesprek formuleert de cliënt van tevoren zijn behoefte of wens. Dat kan van alles zijn. Misschien wil je weten waarom je kind bepaald gedrag vertoont of wat er in hem omgaat.

Opening van de opstelling

Tijdens de opstelling zitten alle representanten, de cliënt oftewel de opsteller en de therapeutes in een kring. In totaal bestaat de opstelling uit vijf tot tien personen. De opsteller mag opnieuw verwoorden waar de opstelling over gaat. Hij mag nogmaals zijn vraag of wens formuleren. Het is belangrijk dat hij daarbij woorden gebruikt die aansluiten bij zijn (het) gevoel. De vraag komt zichtbaar voor iedereen op een groot vel papier te staan. De therapeute verzoekt de kring zo groot mogelijk te maken en geeft de opsteller het initiatief.

Woorden krijgen een gezicht

De opsteller selecteert op gevoel het belangrijkste woord uit de zin en kiest een persoon, een representant, die bij dat woord past. De opsteller geeft de representant een plaats in de kring; dicht bij haar of verder weg, naast haar, tegenover haar, met zijn gezicht naar haar toe of van haar af, zittend of staand. Daarna volgen ook de andere woorden.

Proces

Al snel komt er bij de representanten een proces op gang. Zij krijgen gevoelens, beelden en gedachten die passen bij de vraag of wens van de cliënt en de situatie waarin hij zit. Iedereen is uitgenodigd die emoties en gedachten te delen. Er ontstaat een interactie waarbij veel duidelijk wordt over de elementen die een rol spelen in het probleem van de cliënt. Representanten zoeken elkaar op of voelen juist weerstand voor elkaar. Ze ervaren emoties zoals vrolijkheid, boosheid, verdriet, genegenheid, compassie en schaamte. Er wordt gelachen en gehuild.

Afsluiting

Op een natuurlijk moment rondt de therapeute de opstelling af. De opsteller mag elke representant benaderen, zijn naam noemen en zeggen dat hij uit zijn rol is ontslagen. Het duurt soms even voordat iedereen zich werkelijk weer zichzelf voelt. Even springen of een wandelingetje maken, kan daarbij helpen. Een opstelling duurt ongeveer anderhalf uur. Per keer zijn er een of twee personen die een vraag of wens inbrengen.